Van Bt-toxines tot gg-vaccins: onderzoek in 2014

Onderzoek

In 2014 zijn er in opdracht van de COGEM negen onderzoeksrapporten verschenen. Veel aandacht was er voor Bt-eiwitten. De laatste jaren is er een toename van het aantal gg-gewassen dat meerdere Bt-genen tot expressie brengt. Deze gg-gewassen bevatten een mengsel van Bt-eiwitten waardoor nieuwe vragen ontstaan voor de beoordeling van mogelijke effecten op niet-doelwitorganismen. De belangrijkste vraag is of het werkingsspectrum van één Bt-eiwit kan veranderen wanneer andere Bt-eiwitten aanwezig zijn. Over dit onderwerp zijn twee rapporten gepubliceerd: ‘Bacillus thuringiensis toxins: their mode of action and the potential for interaction between them’ en ‘Can interactions between Bt proteins be predicted?’ Deze rapporten zijn besproken in een, mede door COGEM, georganiseerde internationale wetenschappelijke workshop.

Veldproeven zijn een belangrijk onderdeel van de milieurisicobeoordeling bij de toelatingsprocedure voor teelt van gg-gewassen. In het rapport ‘Ecological and experimental constraints for field trials to study potential effects of transgenic Bt-crops on non-target insects and spiders’ onderzocht in hoeverre veldproeven met gg-gewassen effecten op niet-doelwitorganismen kunnen detecteren. In het rapport ‘Survey of Field trials with Genetically Modified Plants - Global trends and developments’ is het aantal wereldwijd lopende veldproeven in de periode 2009-2013 geïnventariseerd.

De COGEM heeft twee rapporten gepubliceerd over de inschaling van werkzaamheden met ggo’s die mogelijk schadelijke genproducten produceren. Het rapport ‘Mycotoxins and assessment of environmental risks in laboratory conditions in The Netherlands’ beschrijft de kenmerken van mycotoxines die door sommige schimmels geproduceerd worden. In het rapport ‘Recombinant Allergens: working safely with recombinant allergenic biologicals’ zijn de risico’s van werkzaamheden met ggo’s in combinatie met allergenen onderzocht.

Om enig inzicht te krijgen in hoe de Nederlandse biotechnologiesector zich de afgelopen acht jaar heeft ontwikkeld, is geanalyseerd hoeveel octrooiaanvragen er in Nederland op het gebied van de biotechnologie zijn en hoe dit zich verhoudt tot andere landen. De bevindingen uit deze analyse zijn beschreven in het rapport ‘Biotechnologie: Informatie uit octrooien’.

Wereldwijd zijn er steeds meer amateuronderzoekers, kunstenaars, studenten en (semi)professionele wetenschappers die het leuk vinden om met eenvoudige en betaalbare middelen biologische experimenten uit te voeren. In het rapport ‘Do-It-Yourself Biology, een verkenning van ontwikkelingen in Nederland’ is onderzocht in welke mate de DIY Biology of DIYBio beweging actief is in Nederland en of er plannen zijn om ‘thuisexperimenten’ met genetische modificatie uit te voeren.

De afgelopen 30 jaar heeft genetische modificatie een steeds grotere rol gekregen bij de ontwikkeling van vaccins. Niet alleen worden genetisch gemodificeerde organismen (ggo’s) gebruikt voor de productie van vaccin-componenten, ook worden ggo’s ontwikkeld die zelf als vaccin toegepast kunnen worden. In het rapport ‘GM Vaccines: From bench to bedside’ is onderzocht hoeveel gg-vaccins er momenteel wereldwijd op de markt zijn. Ook is onderzocht welke vaccins zich in de laatste fase van markttoelating bevinden of (pre)klinisch worden getest.

De inhoud en conclusies van door de COGEM opgedragen onderzoeksrapporten zijn voor rekening van de uitvoerders. De COGEM gebruikt de resultaten van het onderzoek om haar eigen conclusies te trekken en de resultaten kunnen in adviezen en signaleringen verwerkt worden.